Ervarings-deskundigheid & Peersupport

De inzet van Peersupport en ervaringdeskundigheid geeft cliënten steun bij hun persoonlijke ontwikkeling en leidt tot empowerment en meedoen in de maatschappij. Lister wil mensen met een psychiatrische kwetsbaarheid maximaal de gelegenheid geven zelfhulp en zelfmanagement in te zetten bij hun ontwikkeling met behulp van ervaringsdeskundige medewerkers. Daarom faciliteren en waar nodig initiëren wij initiatieven die Peersupport beschikbaar maken. Beschikbaar voor zowel mensen die begeleiding van Lister krijgen als voor mensen met een kwetsbaarheid die niet in begeleiding zijn bij ons. Hoe dit werkt vertellen medewerkers van Enik Overvecht en van onze locatie in Nieuwegein.

Enik college Overvecht: iedereen doet mee

In Hoograven was er al een Enik Recovery College, maar die heeft er sinds dit jaar een zusje bij in Overvecht. Daar wordt veel samengewerkt met partners in de wijk. Zoals met Stut, een organisatie die met buurtbewoners en mensen die in een lastige positie zitten theater maakt. “Zonder dat je het van elkaar weet krijgen mensen vaak met dezelfde vooroordelen te maken.”

Overvecht is best een bijzondere wijk binnen Utrecht, vertelt Karianne Vogel, projectleider Enik Overvecht bij Lister aan tafel in de grote hal van Enik Overvecht. “Veel bewoners blijven in de wijk en gaan niet naar de stad. Dat hoeft ook eigenlijk niet, want alles is hier te vinden.” "Bovendien", vertelt ze, "is voor mensen met een kwetsbaarheid de afstand naar de stad soms net een brug te ver". En Overvecht is een wijk met relatief veel mensen met een kwetsbaarheid of verslavingsachtergrond. Karianne: “Dus besloten we hier ook een Enik Recovery College te beginnen.” Enik Recovery College bestaat al in Hoograven en is een plek waar mensen met een kwetsbaarheid zelf en met elkaar kunnen werken aan hun herstel.

Labels
Enik Overvecht zit helemaal aan de andere kant van de stad. En koos er vanaf het begin voor om veel samen te werken met peerworkers en ervaringsdeskundigen van Lister en met andere aanbieders en zorgorganisaties in de wijk. Een voorbeeld hiervan is de samenwerking met Stut theater, een organisatie die zich richt op community theater, ofwel 'theater voor gewone mensen' zoals workshopleider Wilmie Voortman enthousiast vertelt. Stut werkt niet alleen met buurtbewoners, maar ook met mensen die in de knel zitten in deze maatschappij. Met ouderen, maar ook in TBS klinieken of in asielzoekerscentra.


“Dus besloten we hier ook een
Enik Recovery College te beginnen”

Wilmie staat in een kamer waar ze net een workshop gegeven heeft samen met Olga van Zijtveld van Enik. Ze is nog vol van energie. De workshop ging over 'labels' en ze doet met een van de deelnemers, Miek van Vessum, nog even een oefening na uit de workshop. Ze trekken en duwen aan een zogenaamd label, een etiket dat je -vaak ongewild-door anderen krijgt opgeplakt. Ze spelen het opplakken en het verzet daartegen als je dat label niet wilt. De interviewer wordt meteen bij het toneelspel betrokken. Na het spel ploffen Wilmie en Miek op een stoel om vragen te beantwoorden.


Chaotisch

“We hebben allemaal te maken met labels,” zegt Wilmie. Dat wordt in de maatschappij nu eenmaal snel gedaan. “Ik werd altijd boerentrien genoemd bijvoorbeeld, of ik kreeg te horen dat ik stonk. Mensen met een psychische kwetsbaarheid hebben ook met labels te maken en soms nog wat meer dan anderen. Miek knikt. Ze heeft al verschillende workshops bij Enik gevolgd. Van deze cursus over labels leert ze vooral: “Opkomen voor mezelf. Ik mag er zijn. Ik denk nu bijvoorbeeld: Ok, anderen vinden me chaotisch en ze zeggen dat ik altijd zoveel dingen met me meesleep. Het zij zo. Ik ben nu eenmaal wie ik ben en ik heb er vrede mee.”


Boerentrien

Verwacht niet dat als je bij Enik naar de theaterworkshop gaat, je zelf buiten schot blijft en kunt toekijken. Nee, iedereen doet mee. Wilmie als begeleider gaat net zo goed als alle anderen met haar billen bloot. Iedereen kan binnenlopen, maar aan het einde van de workshops wordt wel naar een presentatie toegewerkt en is invliegen niet meer zo makkelijk.

In de sessies wordt gebruik gemaakt van verschillende werkvormen. Vaak improviserend, maar ook oefeningen. Een voorbeeld: “Ken je dat programma “Over de streep?” vraagt Wilmie? Dat doen we hier ook. En zo ontdekte ik dat meer mensen vroeger boerentrien werden genoemd, terwijl ik toch echt dacht dat ik de enige was.” Een andere oefening is om elkaar labels te geven en te ervaren hoe dat voelt, zowel voor de gever als degene die het etiket krijgt opgeplakt. Deze oefening wordt even uitgeprobeerd op de interviewer. Zoals gezegd: buiten schot blijven kan niet en de interviewer weet even niet goed hoe ze moet reageren op de labels die ze krijgt toebedeeld. Het kan soms best confronterend zijn, beamen beide vrouwen. Wilmie: “Soms is het ook emotioneel. Daarom vind ik het belangrijk dat de sfeer in de groep veilig is. Miek: “Maar ik vind het heel erg leuk en krijg er enorm veel energie van. En we leren allemaal zaken over onszelf en elkaar.”


Enik Overvecht biedt sinds maart 2018 cursussen aan sinds en is te vinden op de Neckardreef 12 te Utrecht. De officiële opening staat gepland in het najaar met de presentatie van een volledig cursusprogramma.


Peersupport bij Lister Nieuwegein Noord Zuid

Johan liet Valentijn anders denken over de inzet van ervaringsdeskundigheid.

Luister en denk er ook eens over na.