Herstellen doe je thuis

Lister werkt er aan dat cliënten zoveel mogelijk in hun eigen huis en omgeving kunnen werken aan hun herstel. Het bieden van begeleiding in de omgeving van de cliënt en zijn naasten krijgt daardoor steeds meer vorm. Voor ons is iedere zorgvraag uniek en vraagt om maatwerk. Vaak is dat (intensieve) ambulante begeleiding, maar als het nodig is ook begeleiding in woningen van Lister. In vier verhalen van medewerkers van onze locaties in Utrecht en Houten, vertellen we welke initiatieven we hebben ontwikkeld om 'herstellen doe je thuis' mogelijk te maken.

Een eigen huis, een plek onder de zon, met altijd iemand in de buurt..

Het is geen 24-uurs zorg, maar het is ook geen beschermd wonen, wonen met regelmatig bezoek van begeleiding. Het zit er precies tussenin: de satellietwoningen in Overvecht waar cliënten van Lister kunnen oefenen met zelfstandigheid. Dag en nacht is er de veilige aanwezigheid van Lister-begeleiding aan de overkant van de straat. De cliënten varen er wel bij: “Ik ben blij verrast dat ik dit kan.”

Het is behoorlijk warm, maar het water is afgesloten bij de 24-uursvoorziening van Lister op de Jaap Edendreef. De keuken wordt verbouwd, vandaar. Dus schuiven we met een flesje spa rood midden in de chaos aan een van de eettafels. Hier wonen mensen die vanwege hun kwetsbaarheid behoefte hebben aan 24-uurs zorg. Ze eten er gezamenlijk, wonen er, halen 's ochtends hun medicijnen op en hebben altijd een luisterend en professioneel oor bij de hand, vertelt Ronald Kemp, herstelcoach bij Lister.


Onder invloed van de Wet Maatschappelijke Opvang is het beleid gericht op zoveel mogelijk zelfstandigheid van cliënten. “We merken nu dat dat eigenlijk heel goed is", zegt Ronald. “Bij een aantal mensen gaat de 24-uurs zorg op een gegeven moment wringen. Ze willen bijvoorbeeld liever zelf koken of gaan zich steeds meer gaan afzetten tegen de begeleiding.” Toch blijkt de volgende stap: beschermd wonen met begeleiding in de vorm van huisbezoeken, nog vaak net een brug te ver. Daarvoor moeten mensen bijvoorbeeld kunnen wachten voor ze steun krijgen als ze daar behoefte aan hebben. Bijvoorbeeld tot na het weekend. En dat lukt niet iedereen. Dus creëerde Lister een woonvorm tussen deze vorm van beschermd wonen en volledige zorg in: de zogenaamde satellietwoningen, waarbij mensen vlakbij de 24-uurs zorg wonen en daar altijd terecht kunnen. En die aanpak werpt zijn vruchten af. Inmiddels zijn vier mensen vanuit zo'n satellietwoning doorgegroeid naar een zelfstandiger woonvorm.

"Ik wil er nu echt wat van proberen te maken."

Peter

Aan de overkant van de Jaap Edendreef staat een groot appartementencomplex. Daar wonen acht cliënten in zo'n 'satellietwoning'. Peter (rond de vijftig) is een van hen. Hij heeft een intensieve tbs-behandeling ondergaan. “Als ik vroeger maar lang genoeg getergd werd, dan stuurde ik iemand gewoon terug naar God.” Hij zit in zijn appartementje op de bank. Het ziet er netjes uit, hoewel hij zelf vindt dat de vloer nodig gedweild moet worden. Peter heeft een doel in zijn leven. “Ik ben aan het trainen voor een marathon. Ik heb altijd van sport gehouden. Ik doe nu ook aan streetfootball en atletiek.” Terwijl hij voor zich uit blijft kijken vertelt hij met monotone stem over hoe het eerder zo mis kon gaan. “Ik heb foute beslissingen genomen en had foute vrienden. Daar moest ik los van komen. Jij neemt toch ook wel eens foute beslissingen?” Nu gaat het veel beter met hem. Hij moet soms wel aan de zelfstandigheid wennen, denkt Ronald. “Peter kwam het afgelopen jaar nog veel met vragen bij ons binnen lopen die hij in mijn ogen ook zelf kon beantwoorden. Daar hebben we wel eens discussies over gehad.” Peter: “Maar je moet er ook bij vertellen dat ik in de gevangenis álles moest vragen en altijd moest vertellen hoe het met me ging.” Ronald knikt: “Goede nuancering Peter. Dat is ook zo.”


Inmiddels lukt het Peter steeds beter om de dingen waar hij mee zit zelf op te lossen. Hij kan nu ook beter tot tien tellen als hij boos wordt. Maar, zegt hij: “Ik vind het wel fijn dat ik bij iemand terecht kan om mijn gevoelens te ventileren. Want als ik teveel stress heb, ben ik bang dat ik foute dingen doe.”


Ronald
Ronald Nijland (58) woont aan de andere kant van de flat. Hij heeft een aanhoudende grijns op zijn gezicht. Een man die niet snel boos te krijgen is, zo lijkt het. Ook hij heeft echter een intens verleden achter de rug. Op zijn 27e moest hij wegens middelengebruik zijn ouderlijk huis verlaten en zwierf hij dertien jaar onder invloed van harddrugs op straat. Hij werd uiteindelijk eerst door het Leger des Heils en later door Lister opgevangen en woonde 18 jaar in de 24-uurs zorg. Nu woont hij voor het eerst van zijn leven alleen in een appartement. “Sinds 25 dagen,” zegt hij. “Ik houd het bij, omdat ik het toch wel spannend vind. Het is echt een sensatie apart. Iets waar ik altijd naar uit heb gekeken.” Ronald Kemp (herstelcoach) kent Ronald al lang, ook van de tijd toen hij in de Maliehof woonde, waar veel drugsgebruikers bij elkaar woonden. Ronald Kemp: “Jij was altijd een van de lieverdjes, maar er waren veel conflicten om je heen.” Ronald knikt. Hij heeft nu veel meer rust in zijn leven.
In een map die op tafel ligt staat zijn dagschema. 7.30 uur: medicijnen halen aan de overkant bij de 24 uurs zorg, 8.00 uur daar ontbijten. Ook staan zijn huishoudelijke taken erin. “Dat geeft me houvast,” zegt Ronald. “Het lukt me en dat verbaast me eigenlijk een beetje. Het geeft me een goed gevoel.” Ronald is ook blij dat hij nu eindelijk zijn eigen potje kan koken. Hij doet zelf boodschappen van zijn leefgeld en soms gaat er iemand van Lister mee. Of hij gezond eet? “Dat denk ik wel,” lacht hij. “Ik houd heel erg van koeienvlees.” Hij fietst veel en wandelt veel en gaat af en toe naar een goede vriendin van hem. Contact met de andere cliënten van Lister heeft hij nauwelijks. Dat contact kan ook risicovol zijn, vertelt Ronald Kemp, want sommigen van hen gebruiken en Ronald doet dat niet meer. “Ik wil er nu echt wat van proberen te maken.”

Cultuurspeci-fieke Woonvorm Daar-na bij Lister Utrecht Noordoost

Daar-na, ons huis in het Arabisch. Sabah Nass en Alex Roomer vertellen.


Driehoog achter of samen met anderen wonen in de 'magic mixx'?

In Houten wordt het project gemengd wonen gerealiseerd, een project waarbij mensen met een zorgvraag en mensen die hen willen ondersteunen, samen een appartementencomplex delen. Om hiervoor in aanmerking te komen moeten ze actief lid worden van een vereniging en elke week enkele uren aan gezamenlijke activiteiten besteden. Voor mensen die uit zorg komen en toe zijn aan zelfstandig wonen een goede oplossing, maar ook voor starters die wegens de krapte op de woningmarkt niets kunnen krijgen.


Als je De Molen 20 in Houten bezoekt kom je bij leegstaande kantoorpanden omringd door bouwhekken en verbonden door een grote binnenplaats. Hier worden straks 74 appartementen opgeleverd. Voor mensen die via een kritische selectieprocedure in aanmerking zijn gekomen voor de woningen. Sommigen moesten een motivatiebrief sturen, speeddaten en een groepsgesprek voeren. Anderen moesten laten weten hoe het de laatste jaren met hen gegaan was, en of ze inzicht hadden in hun kwetsbaarheden. Want de mensen die hier gaan wonen zijn mensen van wie sommigen een psychische kwetsbaarheid hebben of een gevoeligheid voor verslavingen en anderen die hen graag ondersteunen. Het is een uniek samenwerkingsverband waarbij zorgorganisaties als Lister, Reinaerde, Timon, woningcorporatie Viveste, de gemeente Houten en de Houtense Huurders Advies Raad samenwerken. Om het sociale karakter een impuls te geven, wordt een vereniging opgestart. Iedere week besteden de bewoners enkele uren aan gezamenlijk leuke en zinvolle dingen. Bewoners worden gestimuleerd om eigen initiatief te nemen. Bijvoorbeeld bij het uitvoeren van schoonmaak en onderhoudswerkzaamheden en het selecteren van nieuwe bewoners bij verhuizingen. Behalve sociaal is het project ook duurzaam: zonnepanelen op de daken wekken de energie op, de huizen zijn uitstekend geïsoleerd en nergens wordt gas gebruikt.



Gebiedsteam ggz Houten

Nieuwsgierig naar het gebiedsteam GGZ? Kijk achter het toneel!

Cijfers over de zorg van Lister